Harekâtın şifreleri: AKP iktidarının Esad idaresiyle temas arayışlarının altyapısı

Suriye’deki gelişmelere ait ABD, Türkiye ile irtibata çok uzak. Biden idaresi, PYD/YPG’ye sağladığı dayanaklar konusunda tavrından vazgeçmeyince Türkiye, Rusya’ya yöneldi. Tahran ve Soçi’de bir ortaya gelen Erdoğan ile Putin, Türkiye-Suriye bağlarında yeni periyodun sinyallerini verdi. Pekala sıkıntıları oluşturan yapıtaşları neler, Suriye’deki aktörlerin hali ne?

Esad idaresi, hudutlu insan kaynağı nedeniyle ülkenin tamamına hâkim olamıyor. Rusya’nın büyük, İran’ın da milis takviyesi ile ayakta duruyor. Esad idaresine bağlı askeri birliklerin bulunmadığı noktalara Şii milisler kaydırılıyor. Rusya hava gücü noktasında Esad’ı destekliyor ve ayakta tutuyordu. Hava alanı için hava savunma sistemleriyle hâlâ Suriye’de Fırat’ın batısında aktifliğini koruyor. Fakat Ukrayna ile savaş nedeniyle bu ülkedeki uçaklarının büyük kısmını çekince Esad’ın İdlib’e yönelik harekâtları durdu.

TÜRKİYE NE İSTİYOR?

Erdoğan’ın sıkça lisana getirdiği “güney hudutlarımızda terör koridoru” konusu Türkiye için varlık-yokluk sorunu seviyesinde. Bu noktada El Bab, İdlib, Afrin’le Fırat’ın batısında, Barış Pınarı ile de doğusunda bu riske karşı tedbir alınmaya çalışıldı. Türkiye, Suriye hududunun hiçbir noktasında “PYD-YPG ile komşu olmak istemiyor” Bu hedefle da sonunun güneyine yeni operasyonları zorluyor. Daha evvel Suriye ismine görüşen Rusya, Ukrayna savaşı nedeniyle artık Esad idaresini de ortaya almak zorunda kaldı.

Türkiye ile memleketler arası alanda legal olarak Suriye’yi temsil eden Esad idaresi ortasında yine irtibat seviyesinin yükseltilerek önderler seviyesine çıkarılabilmesi için uzun bir mühlet gerekiyor. Fakat AKP iktidarının bu anlayışa gelmiş olması da kıymetli. Bu noktada iki ülke ortasındaki meselelere bakmakta yarar var.

– Türkiye’deki Suriyeliler: Ülkenin nüfus yapısını etkiliyorlar, toplumsal hayatta problemler oluşuyor. Türkiye önemli mali kaynak harcadığı Suriyelilerin kıymetli kısmının ülkelerine dönmesini istiyor. Bunun gerçekleşebilmesi için Suriye tarafının yurttaşlarına mülkiyet, ömür hakkı üzere bahislerde teminat vermesi gerekiyor.

– İdlib’in durumu: Bölgede 3.5 milyon kişi güç şartlarda yaşıyor. Esad idaresinin radikal dincileri bölgeden çıkarmak için operasyon yapması Türkiye’ye yeni bir göç manasına geliyor. Bu nedenle Türkiye, göçü askeri teknikle önleyeceğini gösterdi. Suriye’nin gözünden bakılırsa İdlib’deki Heyet Tahrir el Şam üzere radikal ögelerin temizlenmesi kaçınılmaz. Uzlaşma için sorun çözümlenmeli.

– Tel Rıfat ve Münbiç: Fırat Kalkanı ve Afrin harekâtlarına rağmen Tel Rıfat bölgesi YPG denetiminde tutuldu. Gaye muhaliflerin Halep’e yine saldırısını engellemek. Lakin bu bölgeden Türk ögelere yönelen taarruzlar, YPG’nin fırsatını bulduğunda neler yapabileceğinin de ispatı olarak görülüyor.

Münbiç ise Türkiye’nin başından beri kırmızı çizgi olarak belirlediği nokta. Türkiye bu iki bölgenin YPG denetiminde tutulmasını istemiyor. Bu başarılabilirse, Fırat’ın batısında YPG denetimi kırılmış olacak.

İNCELİKLİ POLİTİKA

Rusya’nın mümkün operasyonların Şam idaresi ile koordine edilmesi tarafındaki önerisi, operasyonları geciktirdi. Esad idaresi, YPG’nin kendi egemenliği için de risk olduğunu kabul ediyor. Lakin örgütü Türkiye’ye karşı bir araç olarak da kullanmak istiyor.

Suriye alanında faal olan İran, Türkiye’nin denetim ettiği alanın genişlemesini kabullenmiyor, harekâta karşı çıkıyor. Rusya’nın ise Türkiye ile münasebetleri farklı pozisyonda. Uygulanan ambargolar nedeniyle sıkışan Rusya, Türkiye üzerinden dünyaya açılmaya çalışıyor, bu kapının kapanmaması için incelikli siyaset yürütüyor. Bu kapsamda Türkiye seçim sürecine girdi. Siyasi iktidar için bir askeri harekat sandığa olumlu yansıyabilir. Mümkün operasyonun seçime nazaran zamanlaması, iktidar için “tek bayrak altında toplanma” ve oylara tesiri nedeniyle değer kazanıyor.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*