BBC: İngiliz SAS askerleri Afganistan’da gözaltındaki şahısları öldürdü

Afganistan’da vazife yapan İngiliz Özel Hava Servisi (SAS) askerlerinin gözaltına alınan bireyleri kuşkulu şartlarda öldürdüğünü ortaya koyan bulgular yayınlandı. BBC’nin elde ettiği askeri dokümanlar, SAS birliklerinden bir adedinin 2010-2011 yılları ortasında 6 aylık müddet içinde 54 kişiyi yasa dışı biçimde öldürmüş olabildiğine işaret ediyor.

BBC Panorama takımının yürüttüğü araştırmaya nazaran İngiltere’nin eski özel kuvvetler lideri Sir Mark Carleton-Smith bu periyotta yasa dışı cinayet argümanları konusunda bilgilendirildi, lakin Kraliyet Askeri Polisi tarafından SAS birliğine ait cinayet soruşturması başlatıldığında bile kanıt olarak kullanılabilecek kimi bilgileri yetkililerle paylaşmadı.

‘CESURCA VE PROFESYONEL’

Özel Kuvvetler Başkanlığı’nın akabinde ordu başkanlığı vazifesine gelen ve geçen ay misyondan ayrılan General Carleton-Smith, BBC’nin bu mevzudaki sorularını yanıtlamayı reddetti. İngiltere Savunma Bakanlığı ise İngiliz askerlerin Afganistan’da “cesurca ve son derece profesyonel bir formda vazife yaptığı” açıklamasını yaptı. Bakanlık kelam konusu savlar hakkında yorum yapamayacağını lakin bunun savların doğruluğunu kabul ettiğine dair bir gösterge olmadığını söyledi.

Araştırma kapsamında yüzlerce sayfalık SAS dokümanı tahlil eden BBC Panorama grubu, bu dokümanların bir kısmının 2010 ve 2011 yıllarında Afganistan’ın Helmend bölgesinde bir SAS filosu tarafından yürütülen “öldür ya da yakala” operasyonuna ilişkin olduğunu bildirdi.

‘KAYIT DIŞI SİLAHLAR OLAY YERİNDE’

Söz konusu operasyon sırasında vazife yapan ve BBC’ye konuşan kimi şahıslar, SAS askerlerinin gece saatlerinde düzenlenen baskınlar sırasında silahsız insanları öldürdüğünü ve akabinde olay yerine kanıt olarak kayıt dışı silahlar bıraktığını paylaştı.

Bu şahıslar, BBC’nin araştırdığı birlikte misyonlu olan SAS askerlerinin insan öldürmek için hem kendi ortalarında hem de öteki birliklerle yarıştığını da ekledi. BBC’nin araştırmasına nazaran SAS birliğinin kendi içinde paylaşılan e-postalarda üst seviye yetkililerin bu durumdan haberdar olduğu fakat yasal yükümlülükleri olmasına karşın durumu polise bildirmediği ortaya çıktı. E-postalarda yetkililerin “en son katliam” ve “gerçekten inanılır üzere değil” üzere tabirler kullandığı tespit edildi.

BBC’nin araştırması tek bir SAS birliğinin Kasım 2010’da Afganistan’da başlayan ve 6 ay süren bir operasyonunu inceliyor. Afganistan’ın o devirde en tehlikeli bölgelerinden bir tanesi olan Helmand eyaletinde vazife yapan askerler kasıtlı gözaltı operasyonları yahut öbür bir ismiyle “öldür ya da yakala” baskınları düzenliyor ve evvelden gaye olarak belirtilmiş Taliban kumandanlarını yakalamayı ve bomba imalini engellemek için çalışmalar sürdürüyordu.

Bu operasyonların planlanma evresinde vazife yapan çok sayıda kaynak, BBC’ye bu sürecin çok sorunlu olduğunu ve sık sık sivillerin maksat alındığını anlattı. 2011’de Helmand’da misyonlu olan ve baskınları düzenlemekle yetkilendirilen bir kaynak, “İstihbarat vazifelileri Taliban üyesi olduğunu düşündükleri şahısların listesini çok süratli bir biçimde çıkarıyordu. Bu listeler sonra kısaca tartışılıyordu ve akabinde askeri birliklere teslim ediliyordu. Her şey çok tez bir halde yapılıyordu, herkesin üstünde çok baskı vardı. Listeye eklenen şahıslar hakkında bir an evvel karar verme mecburiliği vardı” dedi.

GECE BASKINLARINDA ZORLA ARAMA

Habere nazaran, gece baskınlarında askeri birlikler bir binayı maksat alıyor ve binanın içindeki insanların dışarı çıkmasını emrediyordu. Askerler bu şahısların ellerini bağlayıp üstlerini aradıktan sonra bir adedinin eşliğinde binanın içini arıyordu.

Araştırmanın incelediği birlik tarafından düzenlenen baskınlarda binanın içine girildiğinde gözaltındaki şahısların saklı silahlarla askerleri tehdit ettiği savları ortaya çıkmış, bu da kumandanları endişelendirmişti.

Bu tehditlere karşı gözaltındaki bireyleri öldüren askerlerin sayısı artıyordu. Öldürülen şahısların ise sonradan silahsız olduğu ortaya çıkıyor, üstelik askerlerin vefatları doğrulamak için olay yerine kasıtlı olarak silah bıraktığı tezleri paylaşılıyordu.

Bu argümanlar yetkilileri o kadar çok endişelendirdi ki 2011’in Nisan ayında yöneticilerini bu mevzuda yazılı olarak bilgilendirmeye başladılar. Yetkililer, “insanların gözaltına alındıktan sonra kasıtlı olarak öldürüldüğünü” ve “bunu doğrulamak için delil uydurulduğunu” söyledi.

İngiliz Özel Birlikleri’nin Yardımcı İşçi Yöneticisi ise SAS’ın, “doğrudan tehdit oluşturmasa bile savaşma yaşına gelmiş erkekleri öldürme” siyaseti uyguluyor olabileceğini, savların “hem etik hem de yasal olarak savunulamaz” olduğunu söz etti.

PEŞ PEŞE YARGISIZ İNFAZLAR

SAS’ın düzenlediği gece baskınlarına ilişkin dokümanları inceleyen BBC Panorama grubu, gözaltına alındıktan sonra kuşkulu biçimde öldürüldüğü argüman edilen Afgan erkeklere dair bir seri delil buldu.
İncelenen SAS birliğinin 6 aylık vazifesi sırasında yüzlerce kişinin öldürüldüğü tespit edildi. SAS grubunda ise rastgele bir mevt yahut yaralanmaya rastlanmadı.

BBC’ye konuşan bir üst seviye askeri yetkili, kelam konusu grup hakkındaki kanıtların “son derece tasa verici” olduğunu söyledi: “Gözaltına alınan bireylerin bu biçimde meyyit bulunmaması gerekirdi. Bunun tekraren sefer gerçekleşmesi telaş vericiydi. O vakit bile bir şeylerin yolunda gitmediği belirliydi.”

Konuyla ilgili kaygılar artınca SAS birliğini incelemek üzere özel bir soruşturma başlatıldı.
Ancak bölgeyi ziyaret eden ve takımla görüşmeler yapan soruşturma görevlisinin gece baskınlarının düzenlendiği noktalara gitmediği ve olaya tanıklık ettiğini sav eden bireylerle görüşmediği ortaya çıktı.

BBC birebir vakitte kelam konusu argümanları içeren açıklamaların ve evrakların kısıtlı erişimi olan özel evraklara kaldırıldığını ve bunların, “Yargısız infazlar hakkında anekdot niteliğinde bilgiler” diye isimlendirildiğini tespit etti.

YENİDEN KONUŞLANDIRILDI

SAS birliği soruşturmanın akabinde 2012 yılında yine 6 aylık müddetliğine Afganistan’a konuşlandırıldı. 2011’de Afganistan’da Kraliyet Deniz Piyadeleri Kumandanı olarak misyon yapan Albay Oliver Lee, BBC’nin ortaya çıkardığı suistimal savlarının “son derece şaşırtan ve kabul edilemez” olduğunu ve araştırılması gerektiğini belirtti.

BBC, SAS birliği tarafından 2010 ve 2011 yıllarında baskına uğramış meskenleri ziyaret etti. Bunlardan bir tanesi Helmand eyaletindeki Nad Ali isimli köydeydi. Bu meskende 7 Şubat 2011’de sabah erken saatlerde ortalarında ergenlik çağındaki bir çocuk da dahil 9 Afgan erkek öldürülmüştü.
SAS askerleri, meskene helikopterle yaklaştıklarını ve içerideki ‘isyancıların’ onlara ateş etmesiyle kendilerini savunmak için herkesi öldürdüklerini belirtmişti.

Olay sonrasında konutta sırf üç adet AK-47 silahı bulundu. Silah sayısının konutta bulunan kişi sayısından az olduğu dikkat çekti. Konutun içinde, yere yakın çok sayıda mermi deliği tespit edildi. Balistik silah uzmanları bunun doruktan aşağıya ateş açıldığı ve aslında bir çatışma yaşanmadığına işaret ettiğini belirtti.

2014 YILINDA SORUŞTURMA AÇILMIŞTI

2014 yılında Kraliyet Askeri Polis grubu Northmoor Operasyonu isimli bir soruşturma başlattı ve Afganistan’da İngiliz birliklerin kabahat işlediği argümanlarını tekrar araştırmaya başladı. Lakin BBC’ye konuşan soruşturmadan sorumlu yetkililer kanıt ararken İngiliz Ordusu tarafından engellendiklerini paylaştı. Northmoor Operasyonu 2019’da kapatıldı.

İngiltere Savunma Bakanlığı Afganistan’da kabahat işlendiğine dair rastgele bir delil bulunmadığını ve askerlerin en yüksek standartlarda çalıştığını belirtti. (Kaynak)

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*