Fransa Dışişleri Bakanlığı, Cezayir’de sömürgeciliği suç sayan yasayı “Fransa-Cezayir diyaloğunu sabote eden düşmanca bir girişim” olarak niteledi. Açıklamada, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un iki ülkeden tarihçilerin yer aldığı ortak hafıza çalışmasına dikkat çekildi. Yasanın kilit maddeleri:
• Resmi özür ve tazminat mekanizması
• Fransa’ya devredilen arşiv ve malların iadesi
• 1960–1966 Sahra nükleer denemelerinin tüm haritalarının paylaşılması ve kirlenen alanların temizlenmesi
• Sömürgeciliği yücelten söylemlere ceza
• Direniş önderlerinin kalıntılarının iadesi
NÜKLEER MİRAS VE “HARKİLER”
Yasa, Sahra’daki 17 Fransız nükleer testinin sonuçları için sorumluluk talep ediyor. Ayrıca Fransız ordusuna bağlı yerel birlikler olan “harkiler”*in işbirliği “vatana ihanet” olarak tanımlanıyor.
HAFIZA SAVAŞI DERİNLEŞİYOR
Cezayir’e göre sömürge dönemi kitlesel katliamlar ve yıkımlarla anılıyor; bağımsızlık savaşında can kaybı konusunda rakamlar iki ülke tarihçileri arasında hâlâ tartışmalı. Macron 2017’de sömürgeleştirmeyi “insanlığa karşı suç” olarak nitelemiş, ancak resmi özür adımını atmaktan kaçınmıştı.
*Harkiler ya da Harki, 1954-1962 Cezayir savaşı sırasında Fransız Silahlı Kuvvetleri adına görev yapan yardımcıyı ifade eder. Ayrıca, bağımsızlık savaşı sırasında Fransa’ya bağlılığını bildiren ve Cezayir’in bağımsızlığını istemeyen tüm Cezayirli Müslümanlar genellikle bu şekilde adlandırılır.
